ЕСІЛ ҚАЛАСЫ БІЛІМ БӨЛІМІНІҢ "№ 1 ОРТА МЕКТЕБІ" КОММУНАЛДЫҚ МЕМЛЕКЕТТІК МЕКЕМЕСІ
КОММУНАЛЬНОЕ ГОСУДАРСТВЕННОЕ УЧРЕЖДЕНИЕ "СРЕДНЯЯ ШКОЛА № 1" ОТДЕЛА ОБРАЗОВАНИЯ ГОРОДА ЕСИЛЬ

Объектілерде тамақтану жағдайларына қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

101. Объектілердің ас блоктарына осы Санитариялық қағидалардың талаптарына қайшы келмейтін бөлігінде қоғамдық тамақтану объектілеріне нормалау құжаттарының талаптары қолданылады. 
       102. Тамақтану арасындағы аралық 3,5 – 4 сағаттан аспауы тиіс. 
       103. Тамақтандыру нормалары, білім алушылар мен тәрбиеленушілерді тәрбиелеу мен білім беру объектілерінде (масса брутто"") реттелген Қазақстан Республикасы Үкіметінің 12 наурыз 2012 жылғы № 320 бекіту Туралы "мөлшерін, көздерін, түрлерін және оны беру Қағидаларын әлеуметтік көмек азаматтарға әлеуметтік көмек".
      104. Объектіде екі апталық перспективалық маусымдық (жаз – күз, қыс – көктем) ас мәзірі жасалады. Ас мәзірін әзірлеу кезінде оқушылар мен тәрбиеленушілердің болу ұзақтығын, олардың жас санатын ескереді, витамин-минералды кешенмен байытылған тамақ өнімдерін қарастырады.
       105. Жалпы білім беретін ұйымдарда бірінші ауысымның білім алушылары үшін бір-екі мезгілдік тамақтану – екінші таңғы ас немесе екінші таңғы ас және түскі ас, екінші ауысымның білім алушылары үшін – полдник, ұзартылған күн топтары үшін – екінші таңғы ас, түскі ас және полдник көзделеді. Балалар тәулік бойы болған кезде кемінде бес рет тамақтану көзделеді. 
       106. Тағам порциясының ұсынылатын салмағы жасына байланысты граммен осы Санитариялық қағидаларға 7-қосымшада көрсетілген. 
       107. Осы Санитариялық қағидаларға 8-қосымшаға сәйкес тамақ өнімдерін ауыстыруға жол беріледі.
      108. Ас мәзірінде сол бір тағамды немесе аспаздық өнімдерді бір күнде және келесі екі–үш күнтізбелік күнде қайталауға жол берілмейді.
       109. Күн сайын тамақтану рационына ет, сүт, сары май және 
       өсімдік майы, қара бидай және (немесе) бидай наны, көкөніс және қант. Балық, жұмыртқа, ірімшік, сүзбе, құс еті күнтізбелік екі – жеті күн ішінде бір рет қосылады. 
       110. Таңғы ас тағамнан (бірінші немесе екінші) және сусыннан (компот, кисель, шай және шырын) тұрады. Таңғы асқа немесе жеке қабылдаумен жұмыртқаны, шырынды, жемістерді, сары маймен немесе ірімшікпен бутербродтарды қосуға жол беріледі. 
       Түскі ас салат, бірінші, екінші тағам (ет, балық немесе құс еті қосылған негізгі тағам) және үшінші (компот, кисель, шай және шырындар). Пісірілген және жаңа піскен көкөністерден күрделі емес салаттар дайындайды. 
       Полдникке ас мәзірінде кремсіз бөлке немесе кондитерлік өнімдермен сусын (сүт, ашыған сүт өнімдері, кисельдер, шырындар) кіреді. 
       Кешкі ас көкөніс (сүзбе) тағамынан немесе ботқадан, негізгі екінші тағамнан (ет, балық немесе гарнирі бар құс), сусыннан (шай, шырын, кисель) тұрады. 
      Қосымша екінші кешкі ас ретінде жемістер немесе ашыған сүт өнімдері және кремсіз бөлке немесе кондитерлік өнімдер кіреді.
      111. Күн сайын тамақтану залында объектінің басшысы бекіткен ас мәзірі ілінеді, онда тағамның атауы, әрбір дайын тағамның шығуы көрсетіледі. Ас мәзірінде көрсетілген тағамдар мен аспаздық өнімдердің атаулары пайдаланылған рецептуралар жинағында көрсетілген олардың атауларына сәйкес болуы тиіс.
       112. Тамақ өнімдері мен азық-түлік шикізатын қабылдау олардың сапасы мен қауіпсіздігін куәландыратын құжаттар болған кезде, осы Санитариялық қағидаларға 9-қосымшаның 1-нысанына сәйкес тез бұзылатын тамақ өнімдері мен жартылай фабрикаттардың бракераж журналына деректерді енгізе отырып жүзеге асырылады. 

       Тамақ өнімдерінің сапасы мен қауіпсіздігін куәландыратын құжаттар қоғамдық тамақтандыру ұйымында сақталады. 
       113. Білім алушылар мен тәрбиеленушілердің тамақтануында ауыл шаруашылығы мақсатындағы ұйымдарда, оқу-тәжірибе және бау-бақша учаскелерінде, білім беру ұйымдарының жылыжайларында көрсетілген тамақ өнімдерінің сапасы мен қауіпсіздігін растайтын зертханалық-аспаптық зерттеулердің нәтижелері болған кезде өсірілген өсімдік тектес азық-түлік шикізатын пайдалануға жол беріледі. 
       114. Білім алушылар мен тәрбиеленушілердің ас блогының өндірістік үй-жайларында болуына және оларды тамақ дайындауға, көкөністерді тазалауға, дайын тамақты таратуға, нан кесуге, ыдыстарды жууға, өндірістік үй-жайларды жинауға байланысты жұмыстарға тартуға жол берілмейді. 
      115. Сусындарды тікелей тұтынушының ыдысына (стақандар, бокалдар) құю жүзеге асырылады, тарату алдында жалпы ыдысқа құюға жол берілмейді.
       116. "С" витаминімен витаминдеуді балалар тәулік бойы болатын ұйымдарда мектеп жасындағы балалар үшін "С" витаминінің тәуліктік нормасы – 70 мг есебімен, осы Санитариялық қағидаларға 9–қосымшаның 2-нысанына сәйкес "С-витаминдеу" журналына мәліметтерді енгізе отырып жүргізеді.
       117. Тамақ өнімдерінің жарамдылық мерзімдері мен сақтау шарттары өндіруші (дайындаушы) белгілеген жарамдылық мерзіміне сәйкес келеді. 
       118. Тез бұзылатын тамақ өнімдерін сақтау төмен температуралы Тоңазытқыш жабдықтарда және (немесе) тоңазытқыш камераларда және (немесе) тоңазытқыштарда жүзеге асырылады. Температураны бақылау үшін термометрлер орнатылады. Сынап термометрлерін пайдалануға жол берілмейді. 
      119. Тәрбие және білім беру объектілерінің қоғамдық тамақтандыру ұйымдарында жол берілмейді:
      1) дайындау және сату:
      простокваши, сүзбе, айран;
      тартылған құймақ;
      флотша макарон;
      зельцев, форшмаков, студней, паштет;
      кремі бар кондитерлік өнімдер;
      тұтыну орамаларындағы кондитерлік өнімдер мен тәттілер (шоколад, кәмпиттер, печенье) ;
      Морс, квас;
      фритюрде қуырылған бұйымдар;
      жұмыртқа, жұмыртқа-глазунь;
      күрделі (төрт компоненттен астам) салаттар; қаймақ пен майонез құйылған салаттар;
      окрошки;
      саңырауқұлақтар;
      өнеркәсіптік емес (үйде) дайындалатын тамақ өнімдері;
      құрғақ азық-түлік концентраттары негізіндегі бірінші және екінші тағам
      дайындау;
      газдалған, емдік және емдік-асханалық минералды сулар, тәтті алкогольсіз сусындар, алкогольсіз энергетикалық (сергітетін) сусындар, концентрацияланған диффузиялық шырындар (буып-түйілген минералды және ауыз суды қоспағанда));
      фаст-фуд: гамбургерлер, хот-догтар, чипс, сухарик, кириешек;
      өткір тұздықтар, кетчуп, ұнды дәмдеуіштер (бұрыш, хрен, қыша);
      2) пайдалану:
       термиялық өңдеусіз пастерленбеген сүт, сүзбе және қаймақ; 
      суда жүзетін құстардың жұмыртқасы мен еті;
      ауыл шаруашылығы жануарларының аурушаңдығы бойынша қолайсыз шаруашылықтардағы сүт және сүт өнімдері;
      тілді, жүректі қоспағанда, өнімді жануарлар мен құстың қосымша өнімдері;
      өнімді жануарлардың еті мен механикалық жолмен құлатылған құс еті;
      құс етінен жасалған коллагені бар шикізат;
      қайта мұздатуға ұшыраған өнімді жануарлар мен құстарды сою өнімдері;

      генетикалық түрлендірілген шикізат және (немесе) құрамында генетикалық түрлендірілген көздер бар шикізат;
      құрамында темір бар витаминдермен, жоғары және бірінші сортты бидай ұнының минералдарымен байытылмаған (сұрыпталмаған).
      120. ЖОО қоспағанда, білім беру объектілерінде тамақ өнімдерін өткізетін автоматтарды орнатуға жол берілмейді.
      121. Жаппай сауықтыру процедурасы ретінде оттегі коктейльдерін өткізуге жол берілмейді.
       122. Күн сайын медицина қызметкері немесе жауапты адам осы Санитариялық қағидаларға 9-қосымшаның 3-нысанына сәйкес тағам мен аспаздық өнімдердің сапасын органолептикалық бағалау журналына жазба енгізе отырып, дайын тағамдардың сапасын органолептикалық бағалауды жүргізеді.
      Тамақтану сапасын мерзімді бағалауды бракераждық комиссия жүргізеді, оның құрамы медициналық қызметкерді, әкімшілікті, өндіріс меңгерушісін және ата-аналар комитетінің өкілін міндетті түрде қоса отырып, объект басшысының бұйрығымен анықталады.
       123. Күнделікті ас блогында аспазшы нақты мәзірге сәйкес дайын өнімнің тәуліктік сынамасын қалдырады. Сынамаларды қақпағы бар таза (қайнату арқылы өңделген) шыны ыдысқа (гарнирлерді жеке ыдысқа алады) алады және +20С – тан +60С-қа дейінгі температурада тоңазытқыштың арнайы бөлінген орнында сақтайды. 

Жаңартылған күні: 02.03.2020 14:23
Құрылған күні: 02.03.2020 14:25

Ұйымдар тізімі
Текст